Masterclass Ronde 1

1. Het lokale referendum in perspectief (deel 1)
Hoewel de ervaringen met nationale referenda heel beperkt zijn, ligt dat op lokaal niveau heel anders. In Nederland hebben inmiddels al meer dan 190 lokale referenda plaatsgevonden. Wat kunnen we van lokale referenda leren? Bieden lokale referenda een antwoord op een behoefte aan meer zeggenschap en inspraak? Voldoen lokale referenda aan de verwachtingen van inwoners? Zijn er alternatieven die een afweging verdienen? Welke lessen uit de lokale praktijk zijn relevant bij het opstellen van een lokale referendumverordening? In deze masterclass (in twee delen en twee rondes!) worden de praktijken en ervaringen uiteengezet en gaan wij met lokale overheden (gemeenten en provincies) in gesprek over ervaren knelpunten en dilemma’s. Daarnaast krijgen de deelnemers een aantal aandachtspunten mee voor het eventueel opstellen van een eigen referendumverordening. 
Door: Koen van der Krieken (Tilburg University), Jan Lunsing (Rijksuniversiteit Groningen) en Joost Westerweel (Universiteit Leiden)

2. De schadeafhandeling in Groningen en het vertrouwen in de overheid
De problemen rondom de afhandeling van de mijnbouwschade in Groningen spelen inmiddels al vijf jaar. Een verwijzing naar de aansprakelijkheid van NAM heeft geleid tot een groeiend wantrouwen van de inwoners en de decentrale overheden jegens de Rijksoverheid. Steeds meer auteurs en instanties pleiten voor ruimhartigheid in de compensatie van de Groninger bevolking. In deze masterclass gaan we in op de vraag welke rol de centrale overheid in de schadeafhandeling kan spelen om het vertrouwen van Groningen terug te winnen, of een van staatswege betrachte ruimhartigheid bij kan dragen aan het herstel van vertrouwen en of de invoering van een Instituut mijnbouwschade voor een oplossing kan zorgen.
Door Herman Bröring, Hoogleraar Staats- en Bestuursrecht, Rijksuniversiteit Groningen

3. Wind of storm? Een reflectie op conflicten rondom wind-op-land trajecten
De stap van het energie akkoord naar de daadwerkelijke lokale realisatie van wind-op –land projecten stuit met enige regelmaat op belangenconflicten. Er is sprake van belangenconflicten met omwonenden die in windparken een aantasting van hun leefomgeving zien, maar ook van natuurorganisaties die vrezen voor een verstoring van het ecosysteem. Daarnaast komen belangenconflicten terug in de relaties tussen overheden en tussen bedrijven onderling. Waarom gaat het realiseren van een windpark soms probleemloos en soms niet? Komt dat door een goed arrangement met omwonenden? Komt dat door het maatwerk dat overheden leveren? Zijn er andere factoren die een rol van betekenis spelen? Tijdens deze interactieve masterclass gaan wij nader in op deze vragen, staan wij stil bij een aantal aandachtspunten en geven wij u overwegingen mee voor het bepalen van uw participatiestrategie. 
Door Marc Rijnveld, beleidsbemiddelaar (Public Mediation Programme UvA)

4. Professionalisering van de klachtbehandeling
Kan een klacht worden ingetrokken? Wat zijn de wettelijke minimumvereisten bij klachtbehandeling? Hoe ga je netjes om met een beklaagde? Wat doe je als de klager meteen naar de Ombudsman wil? Hoe werkt een mengmodel van informele en formele interventies bij klachtbehandeling? In deze masterclass nemen u mee in de reis van de klacht. Hoe handelt u als er een klacht ligt over uw bestuursorgaan? Welke doelen liggen er onder uw aanpak? Werkt u PCMO en Awb-proof? We gaan met u onderzoeken wat de belangrijkste stappen en acties zijn. We werken interactief met stellingen, speeddates, cases en geven u een toelichting op maat hoe de KlachtWijzer werkt en voor u uitkomst kan bieden als professional betrokken bij klachten. Na deze masterclass bent u letterlijk KlachtWijzer!
Door: Caroline Koetsenruijter en Yvette Nass (Instituut KCB)

5. Responsief optreden in schriftelijke en mondelinge communicatie
Op verzoek nog één keer een reprise van deze masterclass over helder, effectief en overtuigend spreken en schrijven. Ambtenaren en rechters zijn op dit vlak vaker berucht dan beroemd. De ambtenaar in gesprek met de burger, de rechter die ter zitting met partijen een zaak behandelt, de ambtenaar die een brief of besluit schrijft, de rechter of griffier die een uitspraak schrijft... allemaal worstelen ze met taal. Terecht, want je kunt niet responsief zijn zonder goed te communiceren. In de workshop gaan we in op helder taalgebruik (daarbij spelen woordgebruik, zinsbouw en uitleg van juridische begrippen), effectief taalgebruik (dat is vooral actief luisteren naar wat de ander zegt en er dan gepast op ingaan) en overtuigend taalgebruik (dat gaat over de opbouw van het verhaal: hoe leid je de burger naar de boodschap die je wilt overbrengen?).   
Door: Andre Verburg (Bestuursrechter rechtbank Midden-Nederland en docent Universiteit Utrecht) en Mascha Furth(VFGU Trainingen)

6. Ambtelijk horen of (externe) bezwaaradviescommissie?
Burgers ervaren het contact met de bezwaaradviescommissie niet altijd als prettig. Volgens de kritieken concentreert de bezwaaradviescommissie zich meestal op de vraag of het besluit rechtmatig is, terwijl burgers op zoek zijn naar rechtvaardigheid. De bezwaaradviescommissie beschouwt het beleid van de gemeente veelal als een gegeven en neemt vaak ongemotiveerd aan dat het algemeen belang prioriteit heeft ten opzichte van het individuele belang van de burger. De burger voelt zich regelmatig niet gehoord, ziet niet hoe met zijn kant van de zaak rekening wordt gehouden en twijfelt aan de onpartijdigheid van de leden van de bezwaaradviescommissie. Al met al lijkt de bezwaaradviescommissie met een conflictoplossend tekort te kampen. Kan het ook anders? Verschillende gemeenten en bezwaaradviescommissies zijn overgegaan op een andere werkwijze. In deze interactieve masterclass staan wij stil bij de kritiek, de mogelijkheden voor een andere aanpak en de aandachtspunten voor ambtelijk horen en (externe) bezwaaradviescommissies.
Erwin Krens (trainer en mediator)

7. Het belang van schuldpreventie en vroegsignalering
Bijna een op de vijf Nederlandse huishoudens loopt een risico op of heeft problematische schulden. De impact op het leven van deze mensen en de maatschappij is groot. Hoe kunnen we voorkomen dat schulden ontstaan en hoe kunnen we financiële problemen vroegtijdig signaleren?  Inzetten op schuldpreventie vraagt kennis van financieel gedrag van mensen, kennis over risicogroepen en –factoren en kennis over de effectiviteit van interventies. En uiteraard vertaling van deze kennis naar de praktijk. In deze interactieve masterclass gaan we in op waar we nu staan, hoe de invordering van schulden kan worden verbeterd, wat gemeenten en andere overheidsorganisaties kunnen doen en wat er nodig is om schuldpreventie naar een hoger niveau te brengen.
Tamara Madern (Lector Schuldpreventie en Vroegsignalering, Hogeschool Utrecht)