Masterclass Ronde 2

8. Het lokale referendum in perspectief (deel 2)
Hoewel de ervaringen met nationale referenda heel beperkt zijn, ligt dat op lokaal niveau heel anders. In Nederland hebben inmiddels al meer dan 190 lokale referenda plaatsgevonden. Wat kunnen we van lokale referenda leren? Bieden lokale referenda een antwoord op een behoefte aan meer zeggenschap en inspraak? Voldoen lokale referenda aan de verwachtingen van inwoners? Zijn er alternatieven die een afweging verdienen? Welke lessen uit de lokale praktijk zijn relevant bij het opstellen van een lokale referendumverordening? In deze masterclass (in twee delen en twee rondes!) worden de praktijken en ervaringen uiteengezet en gaan wij met lokale overheden (gemeenten en provincies) in gesprek over de ervaren knelpunten en dilemma’s en krijgen de deelnemers een aantal aandachtspunten mee voor het eventueel opstellen van een eigen referendumverordening. 
Door: Koen van der Krieken (Tilburg University), Jan Lunsing (Rijksuniversiteit Groningen) en Joost Westerweel (Universiteit Leiden)

9. Het is een complot!
De verkiezingen in de VS werden gekenmerkt door veel complottheorieën, zoals de theorie dat Obama niet in de VS geboren is, dat klimaatverandering een leugen is, of dat de Clinton Foundation een van de meest corrupte organisaties in de moderne politieke geschiedenis is. Ook in Nederland geloven veel burgers in de meest uiteenlopende complottheorieën. Complottheorieën komen vooral voor onder stemmers aan de uitersten van het politieke spectrum (zowel uiterst links als uiterst rechts) en hebben invloed op de maatschappij en het politieke landschap. Hoewel dit soort complotten er altijd zijn geweest, kunnen ze zich via internet en sociale media nu snel en ongefilterd verspreiden. Vormen complottheorieën een gevaar voor onze democratie? En zo ja, is daar wat aan te doen? Tijdens deze masterclass wordt u meegenomen in de psychologische wortels van het geloof in complottheorieën en ontvangt u een aantal aanbevelingen voor het omgaan met complotdenken.
Door Jan Willem van Prooijen (Vrije Universiteit Amsterdam)

10. Prettig Contact met private initiatiefnemers onder de paraplu van de nieuwe Omgevingswet
De nieuwe Omgevingswet gaat uit van minder regels en van meer betrokkenheid van belanghebbenden bij de ruimtelijke inrichting van Nederland. De leefomgeving wordt meer dan nu een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de overheid, bedrijven en burgers. Er zullen nieuwe omgangsvormen ontstaan en andere vormen van het afwegen van belangen. In deze masterclass gaan wij met u in gesprek over de vraag hoe je in de op te stellen Omgevingsplannen regelt dat aan inwoners voldoende bescherming wordt geboden terwijl initiatiefnemers in staat worden gesteld om kansen te benutten. Welke conflicten zijn denkbaar en biedt de Omgevingswet een basis om die op te lossen?
Jurgen van der Heyden & Marc Rijnveld (Public Mediation Programme UvA)

11. Hoe overleef ik lastig gedrag?
In deze masterclass nemen wij u mee in het herkennen en in het moment beïnvloeden van de twee meest voorkomende lastige gedragingen bij conflicten. Hoe herkent u ze? Hoe reageert u als de ander emotioneel wordt? Wat doet u als de ander manipuleert? Wanneer stopt de inhoudelijke dienstverlening en hoe kondigt u dit PCMO-proof aan? Hoe voorkomt u dat u zelf meegaat in de emoties van de ander en de regie verliest? In deze masterclass geven we een korte proeverij, maken we checklists en geven we concrete handelingsrecepten mee. Een en ander afgewisseld met korte filmpjes en diverse eigen praktijkvoorbeelden van deelnemers. Bij Passend Contact Met de Overheid hoort geen ‘klantgezwichtheid’ maar het regie kunnen houden op jezelf en de ander als het lastig wordt. In deze masterclass komt aan bod hoe u dit doet.
Door: André Stuut (Instituut KCB)

12. Professioneel omgaan met informatievragen en Wob- verzoeken
De terughoudendheid van ambtenaren en overheidsorganisaties om informatie beschikbaar te stellen gaat vaak verder dan nodig op grond van de Wob-uitzonderingsgronden en de geldende beperkingen op de openbaarheid. Is de wijze waarop de burger en de media met wel openbaar gemaakte informatie omgaan hier debet aan of zijn er andere redenen? Hoe zou de angst van bestuurders en ambtenaren voor het beschikbaar stellen van informatie kunnen worden overwonnen? Is het - naast een grotere inzet op actieve openbaarheid - ook mogelijk om Wob-verzoeken beter en sneller te behandelen? Wat vraagt dit aan vaardigheden en wat is belangrijk in de procesinrichting? In deze interactieve masterclass worden knelpunten, ervaringen en oplossingen uit de praktijk met u besproken.
Erwin Krens (trainer en mediator)

13. Effectief omgaan met verzoeken om nadeelcompensatie
Infrastructurele maatregelen (zoals het opbreken van straten of het afsluiten van bruggen of waterwegen) zorgen met enige regelmaat voor schade. Wordt een bedrijf of persoon verhoudings-gewijs erg zwaar getroffen, dan kan een recht op nadeelcompensatie ontstaan. Overheden hanteren sterk uiteenlopende regels voor de toekenning van nadeelcompensatie of hebben hiervoor helemaal geen beleid. Daardoor is het niet eenvoudig om te bepalen of een bedrijf of een burger in aanmerking komt voor nadeelcompensatie. Deze onduidelijkheid leidt ertoe dat burgers en bedrijven soms aanvragen indienen die geen kans maken en soms aanvragen achterwege laten die wel kansrijk zijn. Het resultaat is dat voor overheid, burgers en bedrijven de kosten voor het indienen en beoordelen van nadeelcompensatie onnodig hoog zijn. Het komt zelfs voor dat daaraan meer geld wordt uitgegeven dan er uiteindelijk aan nadeelcompensatie wordt toegekend. Kan het ook anders? In deze masterclass staan we stil bij mogelijke oplossingen en inspirerende praktijkvoorbeelden.
Michiel Tjepkema (Universiteit Leiden) en Margaret Planken (Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State/schadecommissie gemeente Amsterdam)                                                                                                     

14. Beleidsbemiddeling in geval van wicked problems
In geval van complexe maatschappelijke problemen en conflicten waar veel stakeholders bij betrokken zijn en al even zoveel belangen een rol spelen, heeft de overheid vaak een ingewikkelde rol. Enerzijds is zij ‘hoeder’ van het algemeen belang, anderzijds is zij vaak zelf partij. Dit wordt nog ingewikkelder wanneer er meerdere overheidslagen betrokken zijn. Een eenduidige oplossing is meestal niet voorhanden en de betrokken bestuurders en ambtenaren weten vaak niet goed hoe zij in die situaties moeten opereren. Dit alles leidt met enige regelmaat tot kostbare en veelal langdurige juridische procedures die de ontstane problematiek meestal niet oplossen. Ook dragen deze procedures over het algemeen niet bij aan het draagvlak voor de te nemen besluiten en het vertrouwen in de overheid. Beleidsbemiddeling kan dan soms wel een uitkomst bieden. In deze masterclass bespreken we aan de hand van een aantal cases hoe beleidsbemiddeling is ingezet en welke bijdrage dat leverde aan het bereiken van een oplossing. Daarnaast krijgen de deelnemers handvatten mee om een afweging voor de inzet van beleidsbemiddeling te kunnen maken.
Door Aik Kramer (beleidsbemiddelaar