Masterclass lustrumcongres PCMO

1. To be a change-agent or not to be; van burgerparticipatie naar overheidsparticipatie
Madeleine Winnubst (Universiteit Utrecht) en Jane Knol (Gemeente Hellendoorn)
In deze masterclass werd een kijkje geboden in de keuken van een een gemeente, die werk maakt van haar relatie met burgers. Wat is mogelijk en wat levert het op wanneer burgers centraal staan in het gemeentebeleid en het handelen van de gemeente? Gaat het daarbij vooral om actieve burgers, actieve ambtenaren en actieve bestuurders? Wat doe je met kwetsbare burgers? Of met ambtenaren en bestuurders graag zelf de touwtjes in handen willen hebben? Veranderen doe je samen en samen leren is hiervoor essentieel. In deze masterclass gaan wij in op de volgende aspecten: • Ervaar de verschillen tussen burgerparticipatie en overheidsparticipatie • De zin en onzin van participatiemodellen • Toepasbaarheid van het begrip ‘change agent’ in de overheidspraktijk •

presentatie

2. Vertrouwen geven zolang het kan. Verschil in effect tussen werken vanuit vertrouwen en werken vanuit wantrouwen.
Marion van Dam en Marjo Hess (Nationale ombudsman)
Na afloop van deze masterclass zijn de deelnemers zich (meer) bewust van de effecten van handelen vanuit wantrouwen versus werken vanuit vertrouwen. In veel situaties is het mogelijk om vertrouwen te geven ….en het werkt! Hoe stel je je oordelen uit? Hoe kan je in je eigen organisatie deze ervaringen zodanig inbrengen dat de organisatie (meer) gevoelig wordt voor deze benadering.

presentatie Marion van Dam
presentatie Marjo Hess
handout

3. Hoe start je een pilotproject?
Yvette Nass (Ombudsman ’s Hertogenbosch) en Jeannie Pleumeekers (Gemeente Breda)
Aan de slag met de informele aanpak; waar begin je en wat heb je nodig? Hoe kan je als projectleider rekening houden met de succesen faalfactoren? Hoe creëer je draagvlak en hoe ga je om met weerstand? Wat hebben medewerkers aan opleiding nodig? Welke competenties zoek je bij nieuwe medewerkers? Hoe borg je je project? Het goed en zorgvuldig opzetten van een project brengt veel vragen met zich mee. In deze masterclass kreeg u vanuit de praktijk antwoorden, tips en tricks mee.

presentatie

4. Hoe organiseer je een intervisiesessie en stimuleer je intern de verdere ontwikkeling van de informele aanpak?
Sjaak Boon (Trainer/mediator De Merlijngroep)
Het volgen van een training mediationvaardigheden is een mooi begin. Wil je je team daarnaast ondersteunen bij het verder verdiepen en ontwikkelen van de vaardigheden, dan is ook het uitwisselen en bespreken van ervaringen uit de praktijk van groot belang. Intervisie sessies zijn daarvoor een praktisch hulpmiddel. Maar hoe pak je dat aan? In deze masterclass bespraken wij het opzetten en inrichten van een intervisie sessie aan de hand van een aantal praktische stappen.

presentatie

5. Hoe ga je om met klachten en grensoverschrijdend gedrag?
Marliz Schellekens (Vereniging voor Klachtrecht) en het CBR
Het toepassen van de informele aanpak bij het omgaan met klachten levert veel op. Maar het vraagt ook het nodige: hoe houd je het ontspannen en blijf je uit het conflict? En hoe doe je daarbij toch het passende? In deze praktische masterclass kreeg u aan de hand van een toelichting en oefeningen verschillende inzichten en handvatten mee om de informele aanpak toe te passen bij klachten.

presentatie

6. Het voeren van regie en het omgaan met verwachtingen
Caroline Koetsenruijter (Trainer/mediator) en Torsten Colijn (acteur)
In deze masterclass onderzochten wij welke praktijkinzichten en gesprekstechnieken u verder kunnen helpen bij het stroomlijnen en optimaliseren van de informele gesprekken. We gingen daartoe aan de slag met twee van de belangrijkste aspecten van de informele aanpak: het voeren van regie en het managen van verwachtingen. We onderzochten hoe we effectiever kunnen communiceren door regie te houden en verwachtingen te expliciteren.

presentatie

7. De Nieuwe Zaaksbehandeling bij de bestuursrechter
André Verburg (Seniorrechter inhoudelijk adviseur Rechtbank Midden-Nederland)
De Nieuwe Zaaksbehandeling houdt in dat een zaak betrekkelijk snel op zitting wordt geagendeerd. Die zitting zal in de meeste gevallen ook de enige zijn, maar kan nog een vervolg krijgen. Die zitting zal er voor worden gebruikt om helder te krijgen wat partijen (werkelijk) verdeeld houdt. Finale geschilbeslechting is een belangrijk doel. Verder wordt gekeken naar alternatieve geschilbeslechtingsmogelijkheden, zoals schikking en mediation. Ten slotte valt te denken aan aanvullende bewijsvoering door partijen. Bewijsvoorlichting bij voorlopig oordeel door de rechter moet daarbij helpen. Het vroege contact met en de actieve opstelling van de rechter vergroot de kans op een snellere en definitieve oplossing van de zaak. Van geschil naar conflict - van conflict naar aanpak - van aanpak naar beslechting. In deze masterclass werd verdieping van kennis en vaardigheden geboden. Ook werd ingegaan op de link tussen informele aanpak in bezwaar en de Nieuwe Zaaksbehandeling bij de bestuursrechter.

Interview met dhr. Verburg

8. Effectief omgaan met (markt)partijen die gericht zijn op proceskostenvergoedingen
Ilona Kooijman en Herman Binnendijk (Gemeente Zaanstad)
Welke mogelijkheden en effecten horen bij een bepaalde houding en opstelling ten aanzien van partijen die vooral gericht lijken te zijn op proceskostenvergoedingen en daarmee dus financieel gewin? Hoe ga je daar mee om? Welke vaardigheden kun je inzetten in dergelijke gevallen en welke effecten heeft dit op de andere partij? Welke prijs betaal je zelf wanneer jouw insteek uitgaat van wantrouwen jegens de ander en jouw gedrag en handelingen ingegeven worden door weerstand en verzet? Is een dialoog mogelijk en zo ja hoe bereid je je daarop voor? Welke grenzen stel je en hoe kom je tot afspraken? Aan de hand van enkele voorbeelden uit de praktijk gingen we in deze interactieve masterclass aan de slag.

presentatie

9. Oplossingsgericht werken
Aaltsje Wester en Harma van Zon (Trainers) en Ed van der Hoeven (Gemeente Gouda)
Out of the box denken en oplossingsgericht werken; hoe doe je dat? Deze praktische masterclass bestond uit een kort theoretisch gedeelte aangevuld met veel doen en ervaren voor iedereen die meer in oplossingen wil leren denken. Oplossingsgericht werken gaat over het stellen van de juiste vragen. Oplossingsgericht werken helpt je om te denken en te doen in oplossingen. In deze masterclass behandelden wij: • hoe je taal kunt gebruiken om jezelf en anderen te motiveren • wat je kan doen met verbale– en non–verbale communicatie • wat de uitgangspunten en basishouding van oplossingsgericht werken zijn • verschillende gesprekstechnieken • hoe je kunt motiveren en samenwerking kunt creëren.

handout

10. Van standpunten naar belangen
Erwin Krens (Trainer/mediator De Merlijngroep)
Over de begrippen standpunten, opties en belangen zijn veel misverstanden. Voor een heldere gespreksvoering, voor het creëren van onderhandelingsruimte en voor het kweken van begrip over en weer is een goed zicht op belangen cruciaal. Daarnaast is het belangrijk om een aantal technieken te beheersen die het doorvragen naar belangen vergemakkelijken. In deze masterclass verhelderden we het verschil tussen belangen, opties en standpunten. Verder gingen we aan de slag met vraagtechnieken die de zoektocht naar belangen vergemakkelijken.

Van deze masterclass is geen nadere info beschikbaar.

11. Welke rol heeft de overheid bij langlopende conflicten?
Hermine Taal (Trainer/mediator) en Saskia van Kaam (Provincie Zuid-Holland)
In deze masterclass werd aan de hand van een praktijkcasus ingegaan op de rol van de overheid en de uiteindelijke inzet van een mediator om een langlopend juridisch conflict los te weken. In deze casus stonden voor meerdere partijen grote belangen op het spel en gingen we in op de vraag in hoeverre een oplossing daadwerkelijk bereikt kan worden en welke aanpak daarbij het meest geschikt is.

handout

12. Intergemeentelijk samenwerken op de juridische functie
Heinrich Winter (Hoogleraar Rijksuniversiteit Groningen)
De tijd is voorbij dat de gemeentejurist algemene zaken in zijn eentje alle vakgebieden beheerste en daarmee effectief kon adviseren. Daarom wordt in veel gevallen nieuwe en andere structuren voor samenwerking gezocht. De juridische Shared Service Center (SSC) is een model waar in de praktijk op dit moment vaak voor gekozen wordt. Dit vraagt andere werkwijzen en processen en ook een andere attitude van de betrokken juristen. Hoe vrijblijvend/dwingend is die samenwerking? En welke vorm is dan het beste. Hoe geef je vorm aan opdrachtgever/opdrachtnemerschap? Hoe zorg je dat zowel bij het SSC als bij de ‘achterblijvende’ gemeentelijke organisaties de juridische kwaliteit geborgd blijft?

presentatie

13. “Gezien de omstandigheden van uw geval besluiten wij negatief op uw verzoek”. Hoe automatisering kan leiden tot betere motivering van beschikkingen
Kees de Vey Mestdagh (Universiteit Docent Rijksuniversiteit Groningen)
Openbaarheid is de kern van ons rechtsbestel. Het motiveren van (elektronisch gegenereerde) beschikkingen vormt hiervan een essentieel onderdeel. Welke juridische eisen kunnen we aan de motivering van beschikkingen stellen? Voldoet de juridische (overheids)praktijk aan deze eisen? Welke mogelijkheden biedt automatisering om de motivering van beschikkingen te verbeteren? Hoe houd je daarbij rekening met procedurele rechtvaardigheidsaspecten?

presentatie

14. Een informele behandeling van WOB-verzoeken
Guido Enthoven (Wob specialist en directeur ImI), Natalie Lecina (Imi) en Addie Stehouwer (Nationale ombudsman)
Uit gesprekken met professionele ‘WOB-bers’ komt naar voren dat een informele aanpak voor gemeentes zeer waardevol zou kunnen zijn, omdat een gebrek aan goed contact de aanvragen met enige regelmaat groter en/of de media-gevoeliger maakt dan nodig. Wat zijn de huidige procedures en feitelijk gehanteerde aanpakken bij de behandeling van Wob-verzoeken? Wat voor type interventies zijn er mogelijk op basis van de informele aanpak? Wat zijn daarbij relevante aandachtspunten?

verslag

15. Omgaan met emoties , het vergoeden van schade en het erkennen van overkomen leed
Lenka Hora Adema (Trainer/mediator) Nina Huygen en Corinne Kalter (Schadefonds geweldsmisdrijven)
Tijdens deze masterclass is ingegaan op het belang van aandacht voor procedurele rechtvaardigheid bij de behandeling van aanvragen door het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Hoe ga je om met de emoties van slachtoffers? Hoe geef je erkenning voor het leed dat indieners is overkomen? Hoe geef je vorm aan de interactie en manage je verwachtingen wanneer de mogelijkheid tot het vergoeden van schade zeer beperkt is? Aan de hand van uitgevoerd onderzoek, bereikte resultaten en verkregen inzichten deelde het Schadefonds Geweldsmisdrijven graag haar ervaringen met u!

handout

16. Het conflicthanteringspalet
Anneke de Koning (Trainer/mediator) Leo Elfers (vml. Burgemeester) en Anne de Cloe (gemeente Gouda)
Welke mogelijkheden biedt het conflicthanteringspalet bij het oplossen van geschillen tussen overheid en burger? Wat zijn de hierbij te maken afwegingen? Wat betekent dit voor de rol en inzet van de verschillende betrokkenen? Bij welke keuzes is het maken van een rollenswitch van belang? Hoe ga je om met het politiek-bestuurlijke samenspel en de ambtelijke loyaliteit?  

presentatie
handout poster

17. Hoe ontwikkel je samen met grote groepen belanghebbenden nieuwe regels?
Jan van Beuningen (wetgevingsjurist) en Jeroen van Bergenhenegouwen (ministerie van EZ)
Op zeer vernieuwende wijze laat het Ministerie van EZ belanghebbenden mee praten en onderling discussiëren over nieuw op te stellen regels. Met behulp van een speciaal daarvoor opgerichte LinkedIn-groep praten inmiddels 1100 belanghebbenden mee. Het ministerie van EZ stelt alleen een aantal randvoorwaarden en laat de deelnemers verder onderling discussiëren. De betrokken ambtenaren van EZ vatten de discussie samen, spelen deze terug en stellen weer nieuwe vragen aan de orde. Door deze aanpak is voor iedereen zichtbaar hoe een bepaalde belangenafweging tot stand komt en dragen partijen daar samen verantwoordelijkheid voor. De overheid is niet langer probleemeigenaar.

artikel nav het lustrumcongres
interview

18. Draagvlak creëren en behouden. Een uitdaging!
Ritchie Trieling & Ronald Bloemsma (Provincie Noord-Brabant), Ninke van der Kooij (gemeente Enschede) en Jeroen Hateboer (Wethouder Enschede) dhr. Olthof (Wethouder Zaanstad) en Martin Euwema (hoogleraar organisatiepsychologie en gesprekleider bij het onderdeel panelgesprek
Het implementeren van de informele aanpak raakt vele aspecten van de organisatie. Hoe creëer je draagvlak? En hoe behoud je dat? Aan de hand van concrete projectervaringen gaan we na hoe u in uw organisatie veranderen op de werkvloer kunt bevorderen middels een scala aan interventies: van bottom-up tot top down.

handout