deelnemer_beter_concreter
Het openbaar bestuur is te belangrijk om aan juristen over te laten

Menselijke omgangsvormen

Minister Plasterk opende de conferentie [1]. Evenals de tweede inleider Jantine Kriens (voorzitter van de directieraad van de VNG), benadrukte Plasterk het belang van het centraal stellen van het perspectief van de burger om de regeldruk te verminderen en de kwaliteit van regelgeving te verbeteren. In de geest van het programma 'Beter en Concreter' [2] hielden drie plenaire sprekers (Jan ten Hoopen - voorzitter van het Adviescollege toetsing regeldruk, Jacques Wallage - voorzitter van de Raad voor het openbaar bestuur & Margo Trappenburg - bijzonder hoogleraar aan de Universiteit voor Humanistiek) vervolgens ieder vanuit een ander perspectief een inspirerend pleidooi voor menselijke omgangsvormen waarbij niet de regels, maar het doel centraal staat.

Jan ten Hoopen gaf in zijn openingslezing aan dat formele regels vaak helemaal niet nodig zijn. ‘Maar als een regel het geëigende middel is om een beleidsdoel te bereiken, dient men voor ogen te houden dat die regel proportioneel moet zijn en de nalevingskosten moeten in verhouding staan tot het beleidsdoel.’

In een pakkend betoog [3] stelde Jacques Wallage vervolgens dat wij het openbaar bestuur te zeer in een juridische jas hebben gegoten. Dat is in een rechtsstaat weliswaar noodzakelijk - je hebt immers geen macht anders dan gefundeerd op grond van de wet- maar de betrekkingen tussen overheid en burger zijn niet alleen juridisch. Sterker nog, waarschijnlijk schaden wij die betrekkingen door die relatie vooral als juridisch te duiden. Wallage stelde dan ook de vraag of de juridische jas het enige kledingstuk is wat de overheid heeft. Staat de overheid er voor al het andere naakt bij? Wanneer wij niet meer in staat zijn om de essentie van de regels tot leven te wekken door op een open, directe, informele manier samen met mensen oplossingen te zoeken, dan helpen ons de regels niet! Wallage sloot zijn lezing af met de conclusie dat het openbaar bestuur te belangrijk is om aan juristen over te laten.

Margot Trappenburg maakte als laatste plenaire spreker veel indruk met haar lezing ‘Beterweters in het Publieke Domein’ [4]. Ze vertelde over een vriendin die als gezinshuismoeder zorg draagt voor drie pleegkinderen met een verstandelijke beperking. Naast de hoeveelheid  energie, tijd  en zorgen die dat voor haar met zich meebrengt, vraagt de manager van de koepelorganisatie van haar (als gezinshuismoeder) een jaarplan met individuele ontwikkelingsplannen en groeidoelstellingen. Trappenburg verkende samen met het publiek de betrokkenheid van de nieuwe beterweters in het publieke domein en de mogelijkheden om regeldruk en problemen die daarbij ontstaan aan te pakken.

De Interbestuurlijke Taskforce

Het aanpakken van knellende of tegenstrijdige regels vormde ook de opdracht voor de Interbestuurlijke Taskforce die de afgelopen jaren actief was onder voorzitterschap van burgemeester Arno Brok van Dordrecht. In zijn rol als dagvoorzitter tijdens het slotcongres gaf Brok aan dat het een taaie opdracht was. “Burgers zien de overheid als eenheid, maar in de praktijk is de overheid te vaak gevangen in systemen die elkaar tegenwerken. We hebben nog een lange weg te gaan!” Zoals nader uiteengezet in voor deze gelegenheid uitgebrachte  PM special [5] valt er volgens Brok echter zeker ook wat te vieren. In alle domeinen van de overheid is beweging ontstaan en zijn goede resultaten geboekt.

Regionaal ambassadeurs

In elke provincie was een burgemeester of wethouder als regionaal ambassadeur verbonden aan het project Beter en concreter. De ambassadeurs organiseerden gezamenlijk de afgelopen 3 jaar in totaal 25 regionale bestuurdersbijeenkomsten. Daar verzamelden en deelden zij inspirerende aanpakken. Die aanpakken zijn samengebracht op een digitale kaart www.beterenconcreter.nl [6]  De opbrengsten en lessen van het programma zijn deels ook vervat in een serie colleges op video (OMOOCS) die vanaf volgende week via de VNG website kunnen worden bekeken.

Gouden krokodillen

Om te onderstrepen dat het programma weliswaar de deuren sluit, maar dat de beweging moet doorgaan zijn alle regionale ambassadeurs, oud-ambassadeurs en de leden van de Interbestuurlijke Taskforce -naar analogie van het reclamespotje met de paarse krokodil - 'onderscheiden' met een gouden speld: de Gouden Krokodil . Ook een aantal smaakmakers die zich op verschillende manieren inzetten voor minder regeldruk, de kwaliteit van regels en een 'menselijke' overheid kregen de speld uitgereikt.

Meer informatie over het slotcongres Beter en Concreter vind je op de website van de VNG [7]

 

[1] Zie https://storify.com/Prettigcontact/eindcongres-beter-en-concreter

[2] Website startpagina Beter en Concreter http://www.vng.nl/onderwerpenindex/recht/goede-regels-gerichte-service-beter-en-concreter

[3] De gehele lezing van Jacques Wallage is terug te lezen via de onderstaande PDF

[4] De gehele lezing van Margot Trappenburg is terug te lezen via de onderstaande PDF

[5] PM Special Beter en Concreter http://www.pm.nl/sites/default/files/PMspecial_BETER_EN_CONCRETER_Pages.pdf

[6] Zie http://beterenconcreter.nl/

[7] VNG verslag Slotcongres Beter en Concreter http://www.vng.nl/onderwerpenindex/recht/goede-regels-gerichte-service-beter-en-concreter/nieuws/geslaagd-slotcongres-beter-en-concreter